แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติคือแม่บทที่ถูกเขียนขึ้นเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อเอาไว้เป็นแนวทางในการวางรากฐานที่สำคัญสำหรับการพัฒนาประเทศต่อไป ปกติแล้วการวางแผนในลักษณะนี้จะมีระยะเวลาในระยะหนึ่งตามแต่รัฐบาลใดจะกำหนดเอาไว้ ปัจจุบันประเทศไทยมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเป็นฉบับที่ 12 โดยมีรายละเอียดสำคัญ ดังนี้
ยุทธศาสตร์ที่ 1 การเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพมนุษย์ – มุ่งให้มีการปรับเปลี่ยนค่านิยม, พัฒนาศักยภาพของตัวบุคคล, การยกระดับคุณภาพการศึกษา, การลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ, เพิ่มประสิทธิภาพด้านการบริหารจัดการสุขภาพ, การพัฒนาระบบดูแลผู้สูงอายุ
ยุทธศาสตร์ที่ 2 การสร้างความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม – การเพิ่มโอกาสให้เข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ, กระจายการให้บริการภาครัฐ, เสริมสร้างศักยภาพชุมชน
ยุทธศาสตร์ที่ 3 การสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและแข่งขันได้อย่างยั่งยืน – การบริหารจัดการเศรษฐกิจส่วนรวม, การเสริมสร้างและพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคการผลิตและบริการ
ยุทธศาสตร์ที่ 4 การเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน – ให้มีการรักษาฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ, พัฒนาความร่วมมือด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ, พัฒนาระบบบริหารจัดการ, การบริหารจัดการเพื่อลดความเสี่ยงต่อภัยพิบัติ, สนับสนุนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก, สิ่งเสริมการผลิตและบริโภคที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม, แก้ไขปัญหาวิกฤตสิ่งแวดล้อม, เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
ยุทธศาสตร์ที่ 5 การเสริมสร้างความมั่นคงแห่งชาติเพื่อการพัฒนาประเทศสู่ความมั่งคั่งและยั่งยืน – การรักษาความมั่นคงภายใน, เสริมสร้างศักยภาพในการป้องกันประเทศ, ส่งเสริมความร่วมมือกับต่างประเทศ, การบริหารจัดการความมั่นคงเพื่อการพัฒนา, รักษาผลประโยชน์และความม่งคงชองชาติทางทะเล
ยุทธศาสตร์ที่ 6 การบริหารจัดการในภาครัฐ การป้องกันการทุจริตมิชอบและธรรมาภิบาลในสังคมไทย – ปรับปรุงโครงสร้างหน่วยงาน, กระบวนการงบประมาณ, การบริหารจัดการ, ป้องกันปราบปรามทุจริต, ยกระดับการให้บริการ, ปฏิรูปกฎหมาย
ยุทธศาสตร์ที่ 7 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบโลจิสติกส์ – พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการขนส่ง, พัฒนาระบบขนส่ง, พัฒนาระบบโลจิสติกส์, พัฒนาด้านพลังงาน, พัฒนาเศรษฐกิจดิจิตอล, พัฒนาระบบน้ำประปา
ยุทธศาสตร์ที่ 8 การพัฒนาทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจัย และนวัตกรรม – ส่งเสริมการลงทุนวิจัยพัฒนาผลักดันให้ใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ได้, พัฒนาผู้ประกอบการให้มีเทคโนโลยี, พัฒนาสภาวะแวดล้อมต่างๆ
ยุทธศาสตร์ที่ 9 การพัฒนาภาค เมือง และพื้นที่เศรษฐกิจ – พัฒนาภาคเพื่อสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้มีการกระจายอย่างทั่วถึง, พัฒนาเมือง, พัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจ
ยุทธศาสตร์ที่ 10 ความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อการพัฒนา – เข้าร่วมเป็นภาคีความร่วมมือระหว่างประเทศ, ส่งเสริมความร่วมมือกับภูมิภาคและประเทศอื่นๆ ในการสร้างความมั่นคง, บูรณาการความร่วมมือระหว่างประเทศ, ส่งเสริมให้เกิดการปรับตัวภายในประเทศที่สำคัญ